• youtube
  • facebook

Đừng bỏ lỡ cơ hội về Bắc Ninh - vùng đất nhiều Bảo vật

Con người Bắc Ninh được sinh tụ ở nơi vốn được mệnh danh là “vùng đất thuần báu vật”. Trải nhiều thế kỷ với biết bao biến cố thăng trầm của lịch sử, những bảo vật quý hiếm có giá trị tiêu biểu mà tiền nhân gửi lại luôn được các thế hệ người dân Bắc Ninh gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị bằng tất cả trí lực của mình.

Bắc Ninh-vùng đất nhiều Bảo vật

Cùng với 3 nhóm hiện vật vừa Thủ tướng Chính phủ được công nhận là Bảo vật Quốc gia trong tháng 12-2017, hiện Bắc Ninh đang có 8 nhóm Bảo vật Quốc gia là: Tượng phật A di đà và Bộ tượng 10 linh thú đá (lưu giữ tại chùa Phật Tích, huyện Tiên Du); Tượng Quan âm nghìn mắt nghìn tay (lưu giữ tại chùa Bút Tháp, huyện Thuận Thành); Bia “Xá Lợi tháp minh” (niên đại 601, lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh); Rồng đá (thời Lý, lưu giữ tại đền thờ Lê Văn Thịnh, huyện Gia Bình); Tượng Tam Thế thời Lê Trung Hưng (lưu giữ tại chùa Linh Ứng, xã Gia Đông, huyện Thuận Thành); Hệ thống tượng Tứ Pháp vùng Dâu - Luy Lâu (được lưu giữ tại ba ngôi chùa: Chùa Dâu, chùa Tướng và chùa Dàn thuộc huyện Thuận Thành); Cột đá chạm Rồng chùa Dạm (xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh). Các nhóm Bảo vật Quốc gia này chủ yếu được tạo tác bằng chất liệu đá hoặc gỗ và hầu hết được bảo quản, lưu giữ trong các di tích lịch sử văn hoá.

Du khách thập phương chiêm bái Tượng Phật A-di-đà (phiên bản phóng đại của Bảo vật Quốc gia Tượng Phật A-di-đà, thời Lý tại chùa Phật Tích, Tiên Du).

Du khách thập phương chiêm bái Tượng Phật A-di-đà (phiên bản phóng đại của Bảo vật Quốc gia Tượng Phật A-di-đà, thời Lý tại chùa Phật Tích, Tiên Du).

Giới chuyên môn cho rằng: Vùng đất Bắc Ninh tập trung rất nhiều cổ vật, trong đó có những kỷ vật văn hoá vô cùng độc đáo, quý hiếm được người dân các thế hệ trân trọng, gìn giữ. Đó là niềm tự hào, kiêu hãnh riêng có của hết thảy những người được sinh thành, nuôi dưỡng trong vùng văn hóa Bắc Ninh-Kinh Bắc. Và không ai khác, chính những con người ấy đã góp công gìn giữ kỷ vật mà lịch sử dành tặng cho quê hương Bắc Ninh ngàn năm văn hiến.

Thống kê sơ bộ, Bắc Ninh hiện có khoảng trên 20 hiện vật, nhóm hiện vật có giá trị, xứng đáng được công nhận là Bảo vật Quốc gia trong những đợt tiếp theo. Tiêu biểu như: Sách kinh bằng đồng, Bộ tượng Tam thế (chùa Bút Tháp)… Đó mới chỉ là con số thống kê được từ các di tích lịch sử văn hoá. Ngoài ra, trong giới chơi đồ cổ và dân gian thì rất khó để khảo sát liệt kê được có bao nhiêu cổ vật tiêu biểu. Chẳng ai dám đoán định, lường tính sẽ còn bao nhiêu hiện vật có giá trị vẫn đang được lưu giữ, nằm sâu dưới những lớp địa tầng mà hàng ngày chúng ta bước đi trên đó. Bắc Ninh là thế - một vùng đất cổ mà năng động đã được các nhà khoa học đánh giá là “Tỉnh của Bảo vật”.

Giải pháp gìn giữ và phát huy giá trị

Khi các hiện vật, nhóm hiện vật trở thành Bảo vật Quốc gia thì có điều gì mới trong việc bảo vệ và phát huy giá trị? Đó là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Bắc Ninh là một trong số ít địa phương có vinh dự được sở hữu một kho báu di sản đồ sộ, trong đó có những Bảo vật Quốc gia quý hiếm, độc đáo. Chính vì vậy, việc bảo vệ và phát huy giá trị Bảo vật luôn được đặt ra.

Bảo vật Quốc gia-Tượng Phật Quan âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp (Thuận Thành).

Bảo vật Quốc gia-Tượng Phật Quan âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp (Thuận Thành).

Theo quy định, Bảo vật Quốc gia phải đảm bảo các tiêu chí: Là hiện vật gốc độc bản; là hiện vật có hình thức độc đáo; là hiện vật có giá trị đặc biệt liên quan đến một sự kiện trọng đại của đất nước hoặc liên quan đến sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu, hoặc là tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng về giá trị tư tưởng, nhân văn, giá trị thẩm mỹ tiêu biểu cho một khuynh hướng, một phong cách, một thời đại; hoặc là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu, có giá trị thực tiễn cao, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn lịch sử nhất định; hoặc là mẫu vật tự nhiên chứng minh cho các giai đoạn hình thành và phát triển của lịch sử trái đất, lịch sử tự nhiên…
 

Ông Nguyễn Văn Đáp, Trưởng phòng Quản lý di sản, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch cho biết: Để tăng cường hiệu quả quản lý di tích, di vật, cổ vật, tỉnh ban hành quy chế phân cấp quản lý cụ thể đối với các di tích, trong đó có di vật, cổ vật. Hàng năm, ngành Văn hoá có văn bản gửi các địa phương đề nghị quan tâm và có chế độ chống xâm hại, bảo quản cổ vật, như Tượng Quan âm nghìn mắt nghìn tay lưu giữ tại chùa Bút Tháp (Thuận Thành) đang được bảo vệ an toàn bằng một hệ thống an ninh khá hiện đại. Thời gian tới, ngành văn hoá tiếp tục tham mưu đề nghị tỉnh có cơ chế bảo vệ đặc thù đối với Bảo vật Quốc gia, nhất là với những hiện vật có chất liệu bằng gỗ. Trong đó, đề xuất in sách về Bảo vật Quốc gia tỉnh Bắc Ninh;  tham mưu sản xuất các sản phẩm quà tặng, đồ lưu niệm mang đặc trưng quê hương Bắc Ninh. Các sản phẩm này sẽ được phục chế thu nhỏ theo đúng nguyên mẫu chuẩn mực của từng nhóm bảo vật và bảo đảm độ tinh xảo, chính xác, kỹ lưỡng tới từng chi tiết theo kiểu copy chất lượng cao chứ không phải là đồ sản xuất hàng loạt…

Qua khảo sát thực tế, các hiện vật, nhóm hiện vật trước và sau khi được công nhận là Bảo vật Quốc gia hầu như chưa có thay đổi nhiều về mặt trưng bày cũng như các phương án bảo vệ. Ngay cả bảng biểu chỉ dẫn, chú thích, giới thiệu đây là bảo vật và những giá trị đặc biệt của nó cũng vẫn chưa có. Hơn nữa, phần lớn các Bảo vật nằm tại di tích nên tùy theo điều kiện mỗi nơi lại có những cách bảo vệ, gìn giữ khác nhau… Chính bởi vậy, để bảo quản, gìn giữ và phát huy tốt giá trị của các Bảo vật Quốc gia, các cấp ngành chức năng, chính quyền địa phương cần quan tâm hơn nữa đến những hiện vật quý này, đồng thời đòi hỏi ý thức bảo quản và trách nhiệm chung của toàn xã hội. Công tác tuyên truyền quảng bá, giới thiệu về các nhóm bảo vật cần đẩy mạnh hơn nữa để nhân dân hiểu được giá trị, ý nghĩa, từ đó có ý thức trân quý, bảo vệ di sản.

create

Thuận Cẩm / baobacninh.com.vn